બેન્ક ગેરન્ટી પર લિમિટથી FDRની માંગ વધી

share-market-news-india
|

August 08, 2020, 4:43 PM


Fixed Deposit Receipt, Clearing Corporation, SEBI, RBI, Brokers, Bank Guarantee,.jpg

vyaapaarsamachar.com

મુંબઈ: બેંક ગેરંટીઝ પરની નિયમનકારી લીમીટ્સ પૂર્ણ અને અંશતઃ ભંડોળ પૂરું પાડતી બંને ફિક્સ ડિપોઝિટ રીસીપ્ટ્સ (એફડીઆર) ની માંગમાં વધારો કર્યો છે. હાલમાં, ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન્સ (સીસી) માર્જિન પૂરી પાડવા માટે સંપત્તિ તરીકે રોકડ, એફડીઆર, બેંક ગેરંટી (બીજી) અને અમુક સિક્યોરિટીઝ સ્વીકારે છે.

બેંક ગેરંટીઝ થોડા વર્ષો પહેલા અત્યંત લોકપ્રિય હતી. જો કે એક્સચેન્જે કડક મર્યાદા લાદી અને તેનો ઉપયોગ મર્યાદિત થઈ ગયો. કેટલાક બ્રોકરોના કિસ્સામાં આ મર્યાદા માત્ર 50 કરોડ રૂપિયા છે. આ સિવાય બેન્કોની પણ બીજીના નિર્ગમ પર મર્યાદાઓ છે.

ઉદ્યોગની કંપનીઓ કહે છે કે બીજી પર મર્યાદા હોવાને કારણે એફડીઆરનો ઉપયોગ વધ્યો છે. તેનાથી એફડીઆર (ખાસ કરીને આંશિક રીતે ભંડોળ પૂરું પાડતી) પર નિર્ભરતા વધી છે, જેનું નિરીક્ષણ માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબી અને આરબીઆઈ દ્વારા કરવામાં આવે છે. સૂત્રો કહે છે કે બંને નિયમનકારોએ સીસી પાસે કોઈ વ્યવસ્થિત જોખમ છે કે કેમ તે શોધવા માટે બાકી નાણાં ભંડોળ વિનાની એફડીઆરની રકમ અંગેનો રિપોર્ટ માંગ્યો છે.

ઇન્ડિયનઇન્વેસ્ટ અને એડલવીસ વચ્ચેના વિવાદને કારણે એફડીઆરની લોકપ્રિયતા વધી છે. ઈન્ડિયાનિવેશે એચડીએફસી બેંક દ્વારા જારી કરાયેલ એફડીઆરને કોલેટરલ તરીકે રાખ્યું હતું. એડલવીસે ઈન્ડિયાનિવેશના આ નિર્ણયનો વિરોધ કર્યો હતો. એપ્રિલ મહિનામાં બ્રોકિંગ કામગીરી બંધ કરનારી ઇન્ડિયનઇન્વેસ્ટે, બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં બાકી રકમની પતાવટ માટે દબાણ કર્યું હતું. એવું કહેવામાં આવે છે કે એચડીએફસી બેંકે એડેલવીસની એફડીઆરને રિડિમ કરવાની વિનંતીને નકારી છે.

કે.એસ. લીગલ એન્ડ એસોસિએટ્સમાં મેનેજિંગ પાર્ટનર સોનમ ચાંદવાને જણાવ્યું હતું કે, એવા દાખલાઓ મળ્યા છે કે દલાલોએ એફડીઆર માટે બેન્કો પાસેથી નાણાં ઉછીના લીધા હતા અને આને કોલેટરલ તરીકે રજૂ કર્યા હતા, જેમ કે ઈન્ડિયાનિવેશના કિસ્સામાં જોવામાં આવ્યું છે. આંશિક રીતે ભંડોળવાળી એફડીઆરવાળા બ્રોકરો અગ્રીમ તરીકે પૈસાને બચાવી શકે છે પરંતુ આ દૂરગામી જોખમમાં રહેલી પ્રણાલીગત સમસ્યાનું સૂચક છે. માર્કેટમેનોનું કહેવું છે કે એફડીઆરની વધતી માંગને કારણે બેંકોને બદલાવ માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા છે.

તાજેતરમાં, સેબીએ સીસી અને એક્સચેન્જોને કહ્યું હતું કે માર્જિનની ગણતરી માટે માત્ર એફડીઆરના ભંડોળના ભાગનો સમાવેશ થવો જોઈએ. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં, બ્રોકરો અને બેંકોને ઘણા પ્રસંગોએ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. એફડીઆર ઉપરાંત, એવા બ્રોકરોને શેર પર લોન આપ્યા બાદ બેન્કોએ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેમણે તેમના ગ્રાહકો સાથેના શેરને કોલેટરલ તરીકે ગીરવે મૂક્યા હતા.

Web Title: Demand for FDRs has increased due to limitations on bank guarantees